Karp w herbie Szczecinka? Mało kto o tym wiedział

Czy w herbie Szczecinka od zawsze był jesiotr? Jak informuje biuro prasowe Urzędu Miasta Szczecinek, historia miejskiego symbolu wcale nie jest tak jednoznaczna, jak mogłoby się wydawać. Wbrew dzisiejszym skojarzeniom, przez długie lata to nie jesiotr, a karp mógł być rybą towarzyszącą gryfowi.

Z przekazów historycznych wynika, że ryba w herbie miasta pojawiała się i znikała, zmieniała formę i interpretację. Jak przypomina urząd, zagadnieniem tym zajmowali się specjaliści od sfragistyki, czyli nauki badającej pieczęcie. Jednym z nich był Władysław Fijałkowski, prezes oddziału Polskie Towarzystwo Historyczne, który w 2020 roku opisał miejskie pieczęcie Szczecinka w wydawnictwie PTH.

Szczególne znaczenie ma rekonstrukcja pieczęci z 1582 roku, na której widnieje gryf oparty łapą o rybę określoną przez niemieckiego badacza Otto Hupp jako „karp błękitny”. Co istotne, tłoki pieczętne używane były przez długie lata, dlatego sama pieczęć mogła powstać jeszcze wcześniej. W kolejnych stuleciach ryba pojawiała się na miejskich znakach bez jednoznacznego wskazania gatunku.

Jak podaje biuro prasowe urzędu, przełom nastąpił dopiero na początku XX wieku. W czasie przygotowań do 600-lecia miasta historycy zaczęli porządkować wiedzę o symbolice Szczecinka. Kluczową rolę odegrała wówczas publikacja Karl Tümpl „Szczecinek przez 600 lat”, w której autor opisał kilkanaście dawnych pieczęci, w tym także tę wcześniej analizowaną przez Huppa. Od tego momentu w herbie zaczął funkcjonować jesiotr.

^{archiwum UM szczecinek}

Według Volker Brach, pasjonata dziejów miasta, to właśnie Tümpl około 1910 roku przesądził o zmianie interpretacji ryby. Od tamtej pory gryf w herbie Szczecinka przedstawiany jest już jednoznacznie nad jesiotrem, który obowiązuje do dziś.

Urząd Miasta przypomina, że karp był w średniowieczu rybą powszechną i hodowlaną, sprowadzoną na ziemie polskie przez cystersów już w XII wieku. Jesiotr natomiast rzeczywiście występował w szczecineckich jeziorach i jako gatunek szlachetny lepiej wpisywał się w symbolikę miasta rybackiego, jakim przez wieki był Szczecinek wraz z osadą Kiecz, znaną dziś jako Chyże. To właśnie ta interpretacja ostatecznie zwyciężyła – choć historia pokazuje, że wcale nie było to oczywiste.