Szczecinek pamiętał o Powstaniu Warszawskim. Osobiste słowa burmistrza

Syreny, biało-czerwone race, hymn i kwiaty przed pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej. Szczecinek uczcił 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Podczas uroczystości burmistrz Jerzy Hardie-Douglas mówił nie tylko o historii, lecz także o własnej rodzinie i odpowiedzialności kolejnych pokoleń.

Szczecinek zatrzymał się w Godzinę „W”

Mieszkańcy Szczecinka spotkali się 1 sierpnia, by oddać hołd uczestnikom Powstania Warszawskiego. W Godzinę „W” wokół wielkiego transparentu z napisem „Pamięć wiecznie żywa” zapłonęły biało-czerwone race. Przygotowali je – zgodnie z tradycją szczecineckich obchodów – kibice warszawskiej Legii. Następnie uczestnicy wspólnie odśpiewali hymn państwowy i złożyli kwiaty przed pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej.

W swoim wystąpieniu burmistrz przypomniał, że z upływem czasu odchodzą ostatni świadkowie wydarzeń z 1944 roku. Dlatego – jak podkreślał – coraz większa odpowiedzialność za zachowanie pamięci spoczywa na następnych pokoleniach.

– Jak co roku 1 sierpnia syreny informują nas, że wybiła godzina „W”. Godzina siedemnasta, o której to w Warszawie wybuchło powstanie. Rozkaz wydał dowódca Armii Krajowej, generał Tadeusz Komorowski, pseudonim „Bór”. W powstaniu wzięło udział około czterdziestu pięciu tysięcy powstańców, z czego około jedna trzecia przepłaciła to swoim życiem. Lata lecą. Umierają ostatni uczestnicy tego niesamowitego, patriotycznego zrywu, skierowanego militarnie przeciw niemieckim okupantom, a politycznie przeciw zbliżającym się do stolicy sowietom. Za dosłownie kilka lat nie będzie już żadnego naocznego świadka tych wydarzeń. Tym ważniejsza jest nasza pamięć. Pamięć kolejnych pokoleń Polaków.

„Dla mnie będzie to sprawa osobista”

Jerzy Hardie-Douglas mówił również o swoim ojcu, Jakubie Hardie-Douglasie, pseudonim „Hardy”. Walczył on w Śródmieściu, został ranny na ulicy Pięknej i otrzymał Krzyż Walecznych.

– Co roku staram się 1 sierpnia być tu z Wami. Dla mnie do ostatniego dnia mego życia będzie to sprawa osobista. Mój hołd, który oddaję w ten sposób tym tysiącom młodych ludzi, którzy nie wahali się zaryzykować swego życia w obronie ojczyzny, swoich ideałów, swych marzeń o nowej, powojennej Polsce. Ze względu na swój wiek i fakt, iż cała moja rodzina mieszkała w czasie wojny w Warszawie, osobiście znałem wielu powstańców. To byli bez wyjątku wspaniali ludzie. Oddaję im hołd. Oddaję hołd memu Ojcu, Jakubowi Hardie-Douglasowi, ps. „Hardy”, żołnierzowi batalionów „Iwo” i „Ostoja”, walczącemu w obwodzie Radwan w Śródmieściu, rannemu w czasie walk na ulicy Pięknej i odznaczonemu Krzyżem Walecznych.

Rodzinna tragedia na warszawskiej Woli

Burmistrz przypomniał też o cywilnych ofiarach powstania. Przywołał historię swoich kuzynów – trzyletniej Ewy i jedenastoletniego Bogdana, którzy zginęli na Woli.

– W trakcie trzech miesięcy powstania straciło życie między 150 a 180 tysięcy cywilów. To trudne do zobrazowania liczby, ale aby uzmysłowić ogrom tragedii, wyobraźcie sobie, iż w ciągu trzech miesięcy tracą życie wszyscy, wszyscy co do jednego mieszkańcy Torunia albo Kielc. To właśnie oznacza liczba 180 tysięcy.

Po chwili odniósł te liczby do losu własnej rodziny.

– Tak stracili życie na Woli w pierwszym dniu powstania warszawskiego członkowie mojej rodziny, moi kuzyni – trzyletnia Ewa i jej jedenastoletni brat Bogdan. Przerażone dzieci wywleczone z mieszkania i rozstrzelane przed domem. Trzy i jedenaście lat. Wspominam o nich co roku, bo ich los jest kwintesencją zezwierzęcenia okupantów, przeciw którym wystąpili powstańcy. Jestem zwolennikiem pojednania z Niemcami, pojednania z Ukraińcami, ale nie oznacza to, że mamy zapomnieć.

Pamięć jako przestroga

W końcowej części przemówienia burmistrz podkreślił, że rocznicowe uroczystości powinny skłaniać do refleksji nad współczesnością. Nawiązał również do trwającej wojny w Ukrainie oraz potrzeby solidarności z jej mieszkańcami.

– Coroczne obchody upamiętniające Powstanie Warszawskie mają sens wtedy, gdy są przestrogą i gdy są powodem do refleksji. Są dyskusją o historii, która ma to do siebie, że się powtarza. Przypominając co roku o wydarzeniach sierpnia 1944 roku, oddajemy nie tylko hołd powstańcom, ale też w jakiś sposób ostrzegamy świat. Oby nigdy więcej podobnych tragedii.

Przemówienie zakończyły słowa:

– Gloria victis. Chwała zwyciężonym. Chwała bohaterom.