Centrum i parkingi jak patelnia. Jest mapa miejskiego upału

Jedna z badanych nawierzchni w Szczecinku rozgrzała się do ponad 50°C. Kilka kroków dalej pas zieleni miał niemal o połowę mniej. Nowa mapa ujawnia gorące punkty miasta: centrum, parkingi i okolice kolei. Ratusz proponuje więcej drzew, ogrody deszczowe oraz odbetonowanie deptaków.

Jeszcze kilka lat temu problem nadmiernego betonowania miejskich przestrzeni pozostawał na marginesie publicznej dyskusji. Dziś sam projekt miejskiego planu wskazuje, że asfaltowe place, parkingi i pozbawione cienia ciągi piesze potęgują skutki upałów. To wyraźny sygnał, że „betonoza” przestaje być tylko hasłem krytyków miejskich inwestycji, a zaczyna być traktowana jako realny problem wpływający na zdrowie i codzienny komfort mieszkańców.

Gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, różnicę między skąpanym w słońcu parkingiem a cieniem drzewa czuć natychmiast. Teraz widać ją również na mapie Szczecinka. Badania pokazały, które części miasta najmocniej magazynują ciepło i długo oddają je po zachodzie słońca.

Mapa jest częścią projektu Planu adaptacji do zmian klimatu dla Miasta Szczecinek. Dokument ma przygotować miasto na coraz częstsze upały, susze, gwałtowne ulewy i podtopienia.

Trwające do 22 września konsultacje mają zebrać uwagi mieszkańców przed przyjęciem planu. To okazja, aby wskazać pominięte gorące miejsca, problemy z odbiorem deszczówki oraz części miasta, w których najbardziej brakuje drzew i cienia.

Tutaj asfalt wygrywa ze skalą termometru

Badania termowizyjne wykonano 24 lipca. Na jednej z rozległych, utwardzonych nawierzchni najgorętszy fragment osiągnął 50,6°C. Tymczasem pas zieleni w tym samym miejscu miał 25,5°C.

Nie była to temperatura powietrza, lecz powierzchni. Wynik dobrze pokazuje jednak, z czym mierzą się piesi przechodzący przez pozbawione cienia place, chodniki i parkingi. W całym badaniu różnice między rozgrzanymi nawierzchniami a zielenią i cieniem dochodziły do 20–34°C.

Najgoręcej w centrum i przy kolei

Najbardziej nagrzewa się zwarte śródmieście po wschodniej stronie Jeziora Trzesiecko, w tym okolice pl. Wolności. Na mapie mocno zaznaczają się również węzeł kolejowy i południowa część miasta, gdzie znajdują się duże dachy hal, place manewrowe, parkingi i tereny przemysłowe.

Gorąco robi się także na osiedlach wielorodzinnych, szczególnie wokół rozległych parkingów przyblokowych. Wyspa ciepła obejmuje ponadto część zabudowy w kierunku Trzesieki oraz rejon Raciborek.

Granice najcieplejszych miejsc niemal pokrywają się z terenami zabudowanymi. Chłodniejsze pozostają Jezioro Trzesiecko, lasy, doliny cieków oraz miejsca porośnięte wysoką zielenią. Nawet pojedyncze drzewa i niewielkie skrawki zieleni wyraźnie zmieniają temperaturę najbliższego otoczenia.

Deptaki bez części betonu

Plan podpowiada, jak zmniejszyć termiczne kontrasty. Jedną z najbardziej widocznych propozycji jest przebudowa około 6,8 tys. m kw. deptaków przy ulicach Bohaterów Warszawy i Władysława Bartoszewskiego.

Część szczelnych nawierzchni miałaby zniknąć. W ich miejscu przewidziano ogrody deszczowe i rośliny podlewane zebraną deszczówką. Zieleń ma jednocześnie dawać cień, chłodzić otoczenie i zatrzymywać wodę, która podczas ulewy spływa dziś do kanalizacji.

Na liście znalazły się także zbiorniki retencyjne przy ul. Narutowicza i ul. Staszica w Świątkach, zagospodarowanie zbiornika na osiedlu Kopernika oraz zielone strefy chroniące Jezioro Trzesiecko przed zanieczyszczeniami spływającymi z ulic.

Mieszkańcy mogą uzupełnić mapę problemów

To na razie propozycje zapisane w projekcie, a nie lista inwestycji z zapewnionymi pieniędzmi. Dokument nie podaje kosztów poszczególnych zadań ani dokładnych terminów rozpoczęcia prac.

Konsultacje mają pomóc w uzupełnieniu planu o doświadczenia mieszkańców. Do 22 września można wskazywać miejsca, w których szczególnie dokuczają upały, po ulewach stoi woda albo najbardziej brakuje zieleni. Dopiero po zakończeniu tego procesu dokument może trafić do przyjęcia.