„Nie chcę wracać do domu”. Za tymi słowami kryją się prawdziwe dramaty

Są słowa, których nikt nie chciałby usłyszeć z ust dziecka: „Nie chcę wracać do domu”. To nie jest dziecięcy bunt ani chwilowa złość. To wołanie o bezpieczeństwo. Coraz częściej właśnie od takich słów rozpoczynają się interwencje, które kończą się umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej.

Problem, który jeszcze niedawno kojarzył się głównie z dużymi miastami, dziś coraz wyraźniej dotyka również powiatu szczecineckiego. Za każdą statystyką kryje się konkretne dziecko. Dziecko, które zamiast spokojnego dzieciństwa doświadcza przemocy, uzależnień, zaniedbania lub samotności. Dziecko, które z dnia na dzień traci poczucie bezpieczeństwa i musi odnaleźć się w zupełnie nowej rzeczywistości. Dziecko, które nie zawsze ma babcię, ciocię lub inną bliską osobę gotową się nim zaopiekować.

Problem narasta także w powiecie szczecineckim

Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że problem narasta w skali całego kraju. Pod koniec 2025 roku w pieczy zastępczej przebywało ponad 78 tysięcy dzieci – więcej niż rok wcześniej. Większość z nich znalazła opiekę w rodzinach zastępczych, jednak część nadal wychowuje się w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

Za tymi liczbami stoją konkretne historie dzieci, które z różnych powodów nie mogły pozostać pod opieką swoich rodzin. Piecza zastępcza może mieć charakter rodzinny lub instytucjonalny. W pierwszym przypadku dziecko trafia do rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, w drugim – do placówki opiekuńczo-wychowawczej. Jej celem jest zapewnienie dziecku bezpieczeństwa oraz warunków do spokojnego życia i rozwoju w sytuacji, gdy rodzina biologiczna nie jest w stanie sprawować nad nim właściwej opieki.

Także w powiecie szczecineckim skala problemu stale rośnie. W szczecineckiej placówce opiekuńczo-wychowawczej przebywa już – za zgodą wojewody – 17 dzieci, czyli o troje więcej, niż przewidują przepisy.

„Nie chcę wracać do domu”

Jak mówi dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Szczecinku, Małgorzata Kubiak-Horniatko, tylko w ostatnim czasie do pieczy zastępczej trafiło ponad 40 dzieci. Szczególnie niepokoi to, że około połowa z nich została umieszczona w pieczy w trybie natychmiastowej interwencji. Oznacza to, że zagrożenie dla ich zdrowia lub życia było tak poważne, iż nie było czasu na zwlekanie.

– Najbardziej poruszające są sytuacje, kiedy samo dziecko mówi, że nie chce już wracać do domu.

– podkreśla Małgorzata Kubiak-Horniatko.

Jak dodaje dyrektor PCPR, najczęściej przyczyną takich dramatów pozostają uzależnienia od alkoholu i narkotyków. Coraz częściej pracownicy Centrum spotykają się jednak również z przypadkami głębokiego zaniedbania dzieci przez rodziców, którzy całą uwagę poświęcają nowym związkom, pozostawiając najmłodszych bez troski, opieki i poczucia, że są ważni.

Do pieczy zastępczej trafiają niemowlęta, dzieci w wieku szkolnym i nastolatki. Każde z nich potrzebuje nie tylko dachu nad głową, ale przede wszystkim bliskości, cierpliwości i poczucia, że ktoś jest po jego stronie. Często dzieci wymagają również wsparcia lekarzy i innych specjalistów.

Bezpieczny dom może zmienić wszystko

Dlatego tak ogromną rolę odgrywają rodziny zastępcze oraz rodzinne domy dziecka. To właśnie one każdego dnia podejmują się niezwykle odpowiedzialnego zadania – otwierają swoje domy i serca dla dzieci, które często doświadczyły więcej cierpienia, niż powinien przeżyć jakikolwiek młody człowiek. Ich codzienność to nie tylko opieka, ale również odbudowywanie zaufania, poczucia własnej wartości i wiary, że dorosłym można jeszcze zaufać.

Powiat szczecinecki od lat rozwija rodzinne formy pieczy zastępczej. Obecnie funkcjonuje już 14 rodzinnych domów dziecka, 3 pogotowia rodzinne i 5 zawodowych rodzin zastępczych. Dzięki temu wiele dzieci zamiast do dużych placówek trafia do miejsc, które bardziej przypominają prawdziwy dom i dają szansę na odbudowanie poczucia bezpieczeństwa.

Każdy może odmienić czyjeś życie

Jednak nawet to nie wystarcza. Rosnąca liczba interwencji sprawia, że miejsc dla dzieci zaczyna brakować. Każde kolejne zgłoszenie oznacza pytanie, gdzie znaleźć bezpieczny dom dla dziecka, które właśnie utraciło własny.

Dlatego Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie nieustannie poszukuje osób gotowych zostać rodziną zastępczą. To decyzja wymagająca odwagi, odpowiedzialności i zaangażowania, ale jednocześnie jedna z tych, które mogą całkowicie odmienić czyjeś życie.

Bo czasem największą pomocą nie są wielkie słowa ani kosztowne programy. Czasem wystarczy dom. Pokój. Łóżko. Ciepły obiad. Rozmowa przed snem. Dorosły, który dotrzyma obietnicy i nie zawiedzie.

Dla wielu dzieci właśnie od takich gestów zaczyna się nowe życie. Takie, w którym po raz pierwszy od dawna nie muszą bać się wracać do domu.