Czujniki obecności

Czujnik obecności wykrywa ruch lub ciepło ciała i przekazuje informację do sterownika. Gdy ktoś wchodzi do pomieszczenia, światło zapala się automatycznie, a gdy wszyscy wyjdą, po ustalonym czasie wyłącza się lub przyciemnia. Sens ma to szczególnie w toaletach, korytarzach, magazynach i salach, w których ludzie często zapominają o gaszeniu. Ważne jest właściwe ustawienie czułości i opóźnienia, bo zbyt krótki czas gaszenia powoduje, że osoba siedząca nieruchomo przy biurku nagle zostaje w ciemności.

Czujniki światła dziennego

Drugi rodzaj czujnika mierzy natężenie światła w pomieszczeniu. Gdy przez okno wpada dużo światła słonecznego, system przyciemnia oprawy w pobliżu okna, utrzymując stałą jasność na stanowisku pracy. Wieczorem lub w pochmurny dzień światło sztuczne stopniowo się wzmacnia. Użytkownicy rzadko zauważają te zmiany, a zużycie energii maleje. Taka regulacja jest wygodniejsza niż ręczne ściemnianie i bardziej przewidywalna.

Harmonogramy

Harmonogram to zapisany plan pracy oświetlenia w czasie: godziny włączenia, godziny wyłączenia, poziomy jasności zależne od pory dnia lub dnia tygodnia. W biurze światło może się zapalać o ósmej, w nocy zostawać ściemnione do poziomu bezpiecznego dla ochrony, a w weekend być wyłączone. W szkołach harmonogram uwzględnia dzwonki i przerwy, w halach zmiany robocze. Dobrze, gdy można tworzyć wyjątki na święta i dni wolne, bo w przeciwnym razie ktoś będzie musiał ręcznie nadpisywać plan.

Sceny świetlne

Scena to zapisany zestaw ustawień wielu opraw jednocześnie. W sali konferencyjnej mogą istnieć sceny: prezentacja z przyciemnionym oświetleniem nad ekranem, dyskusja z pełnym światłem, przerwa kawowa z ciepłym oświetleniem. Użytkownik wybiera scenę jednym przyciskiem na panelu lub w aplikacji, nie zastanawiając się, które oprawy trzeba ściemnić. Sceny wprowadzają porządek i powtarzalność, a do tego pozwalają dostosować światło do zadania.

Jak to wszystko łączy się w jeden system

Wszystkie te elementy współpracują dzięki sterownikowi, który odbiera dane z czujników, porównuje je z harmonogramem i ustawieniami scen oraz wysyła polecenia do opraw. W systemach opartych o standard DALI każda oprawa ma adres, więc sterownik może reagować precyzyjnie, osobno dla każdej strefy. Taki układ to właśnie sterowanie oświetleniem DALI, opisane szerzej dla obiektów biurowych i przemysłowych.

Ręczne sterowanie i priorytety

Nawet w najbardziej zautomatyzowanym budynku użytkownik musi mieć możliwość ręcznej zmiany ustawień. Dobrze zaprojektowany system przewiduje priorytety: ręczne polecenie obowiązuje przez określony czas, po którym sterowanie wraca do trybu automatycznego. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której ktoś raz przyciemnił światło, a system przez cały tydzień trzyma je w tym stanie albo gasi lampy w trakcie zebrania.

Uruchomienie i strojenie

Montaż to dopiero początek. Czujniki trzeba ustawić zgodnie z geometrią pomieszczenia, a czasy reakcji dobrać na podstawie obserwacji. Przez pierwsze tygodnie dobrze zbierać uwagi użytkowników i korygować parametry. Wielu wykonawców przewiduje taki okres po odbiorze, bo ostateczne ustawienia wynikają z codziennego użytkowania, a nie z projektu na papierze. Najczęstsze kłopoty to zbyt czułe czujniki reagujące na ruch za szybą, zbyt krótki czas wyłączenia i brak wyjątków w harmonogramie. Większości z nich unika się, ustawiając parametry po obserwacji faktycznego użytkowania.

Wdrożenia sterowania oświetleniem realizuje Atrom Energy, firma zajmująca się systemami zarządzania budynkami. Zakres prac i przykłady zastosowań opisano na stronie Atrom Energy.

Artykuł sponsorowany