Ulewa trwa kilkadziesiąt minut. Woda płynie ulicą w stronę zjazdu do piwnicy szkoły, a w remizie OSP zaczyna dzwonić telefon. Żeby chronić budynki przed nawalnym deszczem, trzeba przygotować się na wodę z ulic i podwórek, bo taki deszcz nie potrzebuje wezbranej rzeki. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy kanalizacja deszczowa nie nadąża z odbiorem wody. Może się to zdarzyć w Szczecinku i w każdej gminie powiatu: w Barwicach, Białym Borze, Bornem Sulinowie, Grzmiącej czy gminie Szczecinek. Potrzebne są dwa plany. Pierwszy osłania budynki przed wodą, drugi porządkuje pomoc w pierwszych dniach po zalaniu.

Którędy woda po nawalnym deszczu wchodzi do budynków?

Woda spływa po powierzchni do najniżej położonych wejść. Zjazdy do garaży i kotłowni, schody do piwnic oraz okienka piwniczne zbierają wtedy strumień z całego otaczającego terenu. Gdy sieć kanalizacyjna się przepełni, woda potrafi też wrócić przez kratki i odpływy w piwnicy. To cofka, przed którą sama osłona wejścia nie wystarczy.

Sytuację pogarszają zatkane rynny i wpusty uliczne, a jesienią zatykają je liście. Obejdź każdy budynek podczas zwykłego mocnego deszczu, kiedy można jeszcze spokojnie przyjrzeć się drodze wody. Zrób zdjęcia miejsc, gdzie się zbiera, i zaznacz je na planie budynku. Zobacz też, czy woda ze schodów płynie prosto pod drzwi i skąd dociera do zjazdu.

Co przygotować w budynkach, zanim przyjdzie ulewa?

Sprawdź, czy odpływy w piwnicy mają zawory przeciwzalewowe i kto je czyści. Potrzebne jest konkretne nazwisko, bo zadanie przypisane „administracji” zwykle nie ma wykonawcy. Rynny, wpusty i odwodnienia liniowe przy zjazdach czyść jesienią. Dokumenty, sprzęt elektryczny i zapasy przenieś z posadzki piwnicy wyżej, zanim pojawi się ostrzeżenie.

W urzędzie ustal, kto śledzi ostrzeżenia IMGW i komunikaty Alert RCB oraz kogo potem powiadamia: dyrektorów szkół, konserwatorów, sołtysów. Zapisz zastępstwo na czas urlopu albo choroby tej osoby i sprawdź numery telefonów. Wiadomość ma dotrzeć także do osoby z kluczami do sprzętu.

Sprzęt do osłony wejść przechowuj blisko budynku, który ma chronić. Burza może nadejść szybciej niż ekipa z odległego magazynu, zwłaszcza gdy o pomoc prosi naraz kilka placówek.

Jak osłonić wejście i ściany, gdy woda płynie w stronę budynku?

Worki z piaskiem wymagają piasku, ludzi i czasu na napełnienie. Mokre i brudne trzeba po akcji jeszcze wywieźć. Drugą możliwość dają rękawy przeciwpowodziowe, które napełnia się wodą i używa wielokrotnie.

Taki rękaw ma jednoczęściową, zgrzewaną konstrukcję z kompozytowego PVC 750 g/m² z siatką wzmacniającą. Rozkłada go i obsługuje jedna osoba. Wodę podaje się przez złącze STORZ 52 z zaworem odpowietrzającym, czyli takie, jakie straż pożarna ma w swoich wężach. Rękaw stabilizuje fartuch 10 × 1 m ze stalowymi przelotkami, a odcinki można łączyć w dłuższe ciągi. W zestawie są worek transportowy i zestaw naprawczy.

Według producenta rękawy osłaniają budynki użyteczności publicznej i infrastrukturę techniczną, a także kierują wodę z dala od zagrożonego miejsca podczas intensywnych opadów i podtopień. Dostępne średnice to 45, 80 i 120 cm, a długości 5, 10 i 15 m. Większa średnica daje wyższą zaporę. Przykładowe ceny brutto: 720 zł za 45 cm × 5 m, 1 860 zł za 80 cm × 10 m i 2 900 zł za 120 cm × 10 m.

Rozłóż rękaw, zanim dopłynie woda. Przy nawalnym deszczu czasu jest mało, dlatego ostrzeżenie z urzędu ma trafić do osoby, która go rozkłada. Z góry ustal też, skąd weźmiesz wodę do napełnienia, na przykład z węża OSP. Nie zamykaj zaporą dojazdu dla straży i wyznacz kogoś, kto skontroluje ją w trakcie ulewy. Rękaw nie zatrzyma cofki z kanalizacji ani nie uszczelni drzwi, więc przy progach nadal przydają się worki.

Gdzie gmina zorganizuje pomoc, gdy zalany jest jej własny budynek?

Po ulewie może napłynąć wiele zgłoszeń o zalanych piwnicach. Ktoś musi je przyjąć, spisać adresy i ustalić kolejność wyjazdów OSP z pompami. Tymczasem urząd, remiza czy szkoła, gdzie miał działać taki punkt, mogą same potrzebować pomocy. W zalanym budynku trzeba wyłączyć prąd do czasu sprawdzenia instalacji.

Na pierwsze dni gmina może rozstawić namioty pneumatyczne na placu przy urzędzie lub remizie i przyjmować w nich zgłoszenia. Wybierz utwardzony plac z dojazdem, położony wyżej niż miejsca zagrożone zalaniem.

Stelaż powietrzny nie wymaga masztów ani rusztowań, a rozstawienie trwa 5–15 minut. W wyposażeniu opcjonalnym są przegrody, które oddzielą przyjmowanie mieszkańców od miejsca dla ekip, oraz zintegrowane oświetlenie do pracy po zmroku bez dostawiania lamp i przewodów. Można też wybrać zmywalną podłogę odporną na ścieranie (strażacy i mieszkańcy wchodzą tu prosto z zalanych piwnic, więc błota nie zabraknie).

Namiot 6 × 5 m kosztuje od 28 300 zł brutto, a 8 × 5 m – od 37 100 zł. Konstrukcja pracuje w temperaturach od −30°C do +50°C, ale ogrzewanie wnętrza trzeba dobrać osobno. Przy potrzebie liczonej w tygodniach (a tyle trwa osuszanie murów) producent poleca raczej hale namiotowe. Zajęcia szkolne czy świetlicowe i tak trzeba będzie przenieść do innego budynku.

Co gmina powinna ustalić przed kolejnym sezonem burz?

Zapisz ustalenia i przypisz zadania konkretnym osobom:

• sporządź listę budynków gminnych i miejsc, którędy wchodzi woda;
• wyznacz osobę, która odbiera ostrzeżenia i powiadamia dyrektorów oraz zarządców;
• wskaż miejsce przechowywania rękawów, osobę z kluczami, osobę rozkładającą sprzęt i źródło wody do napełnienia;
• wybierz plac pod tymczasowy punkt i osoby, które go rozstawią;
• wyznacz osobę, która przyjmuje zgłoszenia mieszkańców i prowadzi listę adresów dla OSP.

W suchy dzień przećwicz rozłożenie rękawa przy jednym budynku, razem z podłączeniem węża OSP. Przy okazji sprawdzisz, czy osoba z kluczami rzeczywiście otworzy magazyn i czy zapora zostawia miejsce na dojazd.

Zanim urząd przygotuje opis zamówienia, porównaj listę budynków i ich słabych miejsc z parametrami sprzętu. Średnice i długości rękawów, wyposażenie namiotów i ceny wariantów można sprawdzić na przykład na https://centrum-kryzysowe.pl/ w działach „Zabezpieczenie przeciwpowodziowe” oraz „Infrastruktura i ratownictwo”.

Podczas jesiennego czyszczenia rynien i wpustów z liści obejdź budynki z przygotowaną listą. Dopisz miejsca, w których odpływ znów się zatkał.

Artykuł sponsorowany