Dwie kadencje w tej samej gminie i koniec — nawet jeśli mieszkańcy chcieliby ponownie wybrać urzędującego wójta. Sejm nie zniósł ograniczenia, którego nie mają posłowie i senatorowie.
Ryszard Jasionas mówi o ogromnym policzku w twarz i kwestionuje konstytucyjność przepisów. Patryk Makowski sprzeciwia się oskarżeniom, że samorządowcom chodzi tylko o utrzymanie stanowisk.
W czwartek, 22 października, Sejm nie uchwalił proponowanej przez PSL zmiany Kodeksu wyborczego. Za zniesieniem limitu dwóch kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast głosowało 213 posłów. Przeciw było 215, a dziewięciu wstrzymało się od głosu.
Przepisy pozostają więc w mocy. Limit liczy się od wyborów w 2018 roku. Osoby wybrane na ten sam urząd w tej samej gminie w zwykłych wyborach w 2018 i 2024 roku, przy niezmienionym prawie, nie będą mogły wystartować tam ponownie w 2029 roku. Poparcie mieszkańców nie zmieni tego ograniczenia.
Ryszard Jasionas o posłach, senatorach i oskarżeniach wobec samorządowców
Wójt gminy Szczecinek Ryszard Jasionas nie ukrywał oburzenia. W rozmowie z Ryszardem Bańką na antenie TV Zachód mówił przede wszystkim o tym, jak w dyskusji o dwukadencyjności przedstawia się ludzi od lat kierujących gminami. Odrzucał stawianie znaku równości między długim sprawowaniem urzędu a korupcją czy budowaniem układów.
– Dowiedziałem się, że ja jak jestem już dłużej niż dwie kadencje, to jestem skorumpowany, […] mam układy, układziki i stąd się nie chcę ruszyć. A posłowie, senatorowie, którzy są od dziewięćdziesiątych lat do tej pory...
– mówił Ryszard Jasionas.
Dla Ryszarda Jasionasa sprawa sięga jednak dalej niż ocena pracy samorządowców. Wójt gminy Szczecinek uważa, że ustawowe wykluczenie możliwości kolejnego startu narusza bierne prawo wyborcze.
– A tracimy bierne prawo wyborcze, co jest niezgodne z konstytucją, a działania niezgodne z konstytucją powinny być rozpatrywane w Trybunale Konstytucyjnym i to dalej sobie dodajmy całą narrację tego wydarzenia.
– stwierdził Ryszard Jasionas.
To zarzut formułowany przez Ryszarda Jasionasa wobec obowiązujących przepisów. Sam limit dotyczy wyboru na ten sam urząd w konkretnej gminie. Osoba nim objęta może kandydować na wójta w innej gminie albo ubiegać się o mandat parlamentarny. Posłów i senatorów analogiczny limit kadencji nie obowiązuje.
Ryszard Jasionas przypominał także o możliwości odwołania lokalnego włodarza w referendum. Przekonywał, że mieszkańcy mają już narzędzia do rozliczania źle zarządzających samorządowców. Sprzeciwiał się również traktowaniu pracy w gminie jako etapu, po którym trzeba szukać miejsca w ogólnopolskiej polityce.
– Chodzi o to, żebyśmy nie byli zmuszani jako wójtowie, burmistrzowie, samorządowcy do politykierstwa na poziomie rządowym, bo my się do tego nie nadajemy.
– podkreślał Ryszard Jasionas.
Patryk Makowski znał zasady. Zabolało go coś innego
Wójt gminy Grzmiąca Patryk Makowski do samego wyniku głosowania podszedł inaczej. We wpisie w mediach społecznościowych przyznał, że nie spodziewał się zniesienia ograniczenia. Nie przedstawia się też jako ktoś zaskoczony regułami, które mają zakończyć jego urzędowanie.
– Nie mam do nikogo pretensji ani nie czuję się rozczarowany. Kiedy w 2018 roku po raz pierwszy kandydowałem na wójta, doskonale wiedziałem, na jakich zasadach podejmuję się tego wyzwania. Nie miałem przecież żadnej gwarancji drugiej kadencji, a co dopiero trzeciej!
– napisał Patryk Makowski.
Patryk Makowski znacznie ostrzej odniósł się do komentarzy, które sprowadzają pracę samorządowców do pilnowania własnego stanowiska. Przyznał, że w samorządzie zdarzają się nadużycia, nieuczciwość i niekompetencja. Podkreślił jednak, że takie przypadki nie usprawiedliwiają oskarżania wszystkich.
– Chciałbym tylko, żebyśmy w tej dyskusji nie zapominali, że za stanowiskami wójtów, burmistrzów i prezydentów stoją przede wszystkim ludzie. Ze swoimi zaletami i wadami, sukcesami i porażkami. Ludzie, którzy też mają rodziny, emocje i granice własnej wytrzymałości.
Nie prosimy o pomniki ani o dożywotnie stanowiska. Ale chyba mamy prawo oczekiwać, żeby nie robić z nas wszystkich złodziei, darmozjadów i ludzi bez zasad.
– zaznaczył Patryk Makowski.
Patryk Makowski: nie każdy zasługuje na kolejną kadencję
Patryk Makowski opisał także pracę, której nie widać w internetowych komentarzach: presję związaną z budżetem, inwestycjami i oczekiwaniami mieszkańców. Przypomniał początki zarządzania Grzmiącą, gdy gmina realizowała program naprawczy, a nawet niewielkie inwestycje wymagały szukania oszczędności i dodatkowych pieniędzy. Jak przekazał Patryk Makowski, gmina wyszła z programu naprawczego i spłaciła zadłużenie.
Patryk Makowski zastrzegł przy tym, że chęć dalszej pracy nie daje nikomu prawa do kolejnej kadencji. Nie zgadza się jednak z uznawaniem każdej takiej deklaracji za dowód przywiązania do stanowiska.
– Nie każdy samorządowiec jest dobrym gospodarzem. Nie każdy zasługuje na kolejną kadencję. Ale też nie każdy, kto chciałby kontynuować swoją pracę, jest człowiekiem kurczowo trzymającym się stanowiska.
Czasami to po prostu ktoś, kto ma jeszcze pomysły, ambicje, energię i poczucie, że nie wszystko, co rozpoczął, udało się już dokończyć.
– napisał Patryk Makowski.
Kto powinien decydować o zmianie wójta?
W tym miejscu przebiega główna linia sporu. Przeciwnicy limitu przekonują, że o pozostawieniu samorządowca na stanowisku powinni rozstrzygać mieszkańcy przy urnach. Zwolennicy dwukadencyjności wskazują na ryzyko utrwalania lokalnych zależności. Z mównicy sejmowej można było usłyszeć m.in. to, że połączenie dużej rozpoznawalności i władzy wykonawczej może sprzyjać powstawaniu układów biznesowo-politycznych.
Patryk Makowski zaznaczył, że szanuje obie strony tej dyskusji. Nie przesądza też, czy sam miałby siłę i chęć kandydować kolejny raz ani czy mieszkańcy nadal chcieliby go w tej roli. Przy obecnym prawie przygotowuje się na zakończenie pracy jako wójt w 2029 roku.
– Druga prawda jest taka, że zgodnie z obecnymi przepisami w 2029 roku stery naszej gminy przejmie nowy wójt. I przyjmuję to ze spokojem.
– napisał Patryk Makowski.
Redakcja iszczecinek.pl
– Dowiedziałem się, że ja jak jestem już dłużej niż dwie kadencje, to jestem skorumpowany, […] mam układy, układziki i stąd się nie chcę ruszyć. A posłowie, senatorowie, którzy są od dziewięćdziesiątych lat do tej pory...
– Nie mam do nikogo pretensji ani nie czuję się rozczarowany. Kiedy w 2018 roku po raz pierwszy kandydowałem na wójta, doskonale wiedziałem, na jakich zasadach podejmuję się tego wyzwania. Nie miałem przecież żadnej gwarancji drugiej kadencji, a co dopiero trzeciej!