Dziecko, które dotąd chętnie spotykało się z kolegami, nagle zaczyna ich unikać. Innym razem pierwszym sygnałem są bóle brzucha, które powtarzają się przed szkołą. O tym, kiedy takie zmiany powinny skłonić rodzica do konsultacji, rozmawiamy z Alicją Maziarz, psycholog kliniczną i psychoterapeutką z Reha Medica w Szczecinku.
Nastolatek może potrzebować więcej prywatności, a młodsze dziecko może wrócić ze szkoły rozdrażnione po kłótni z kolegą. Powodem do rozmowy ze specjalistą może być zmiana, która się utrzymuje, nasila albo zaczyna utrudniać codzienne życie. Warto zwrócić uwagę, gdy dziecko rezygnuje z ulubionych zajęć, ma problemy ze snem, coraz częściej odmawia chodzenia do szkoły albo regularnie mówi o sobie w przykry sposób.
Wyobraźmy sobie dziewięciolatka, który od kilku tygodni płacze przed wyjściem z domu. Mówi, że boli go brzuch i prosi, żeby mógł zostać. Może bać się odpowiedzi przy tablicy, mieć trudności z nauką albo doświadczać przemocy ze strony rówieśników. Dziecku może być trudno nazwać to, co przeżywa. Dobrym początkiem rozmowy jest proste pytanie: „Co jest dla ciebie najtrudniejsze, kiedy masz iść do szkoły?”. Powtarzający się ból warto też omówić z lekarzem.
Można zacząć od tego, co rodzic widzi na co dzień: „Widzę, że ostatnio jest ci trudno. Chcę ci pomóc”. Warto też wyjaśnić, po co jest spotkanie i zapytać, co dziecko o nim myśli. Może się obawiać oceny albo zastanawiać się, jak będzie wyglądała rozmowa.
Pierwsza konsultacja służy poznaniu sytuacji. Specjalista może zapytać rodzica, od kiedy widzi zmiany oraz jak dziecko radzi sobie w domu, w szkole i w kontaktach z innymi. Zależnie od wieku i sytuacji rozmawia również z dzieckiem. Dopiero wtedy można ustalić, czy pomocna będzie psychoterapia, czy w danym momencie sprawdzi się inna forma wsparcia.
Jeśli dziecko mówi, że nie chce żyć, zapowiada, że zrobi sobie krzywdę, albo się okalecza, potrzebna jest pilna pomoc specjalistyczna. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dzwoń pod 112.
Zobacz wywiad z psycholog Alicją Maziarz. W materiale m.in. o tym, jak odróżnić trudniejszy okres od sygnałów, że dziecko potrzebuje wsparcia, i co może zrobić rodzic, który waha się przed pierwszą konsultacją.
Materiał powstał przy współpracy z Centrum Rehabilitacyjno-Medyczne Reha Medica w Szczecinku